Isfahan
ประเภท: พรมเปอร์เซีย
สถานที่: เมืองที่ตั้งอยู่ในภาคกลางของอิหร่าน (เปอร์เซียเก่า)
ความหนาแน่นของปม: 400,000 - 1,500,000 ปมต่อหนึ่งตารางเมตร
ลักษณะ: มีเมดาลิออนตรงกลาง ลวดลายดอกไม้ การออกแบบที่ได้แรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรมมัสยิด
วัสดุ: ขนแกะคุณภาพสูงและไหม
อิสฟาฮาน (เอสฟาฮาน) เป็นเมืองมรดกโลกของยูเนสโกทางตอนกลางของอิหร่าน และรุ่งเรืองในฐานะศูนย์กลางวัฒนธรรมและศิลปะมาแต่โบราณ ปลายศตวรรษที่ 16 ชาห์อับบาสที่ 1 ทรงสถาปนาให้เป็นเมืองหลวงของราชวงศ์ซาฟาวิด มีการสร้างมัสยิดและจัตุรัสอันงดงาม จนเมืองพัฒนาขึ้นถึงขั้นได้รับการยกย่องว่า "อิสฟาฮานคือครึ่งหนึ่งของโลก"
สิ่งก่อสร้างอันงดงามที่สร้างขึ้นในสมัยนั้น เช่น จัตุรัสอิมาม (ชื่อเดิม: จัตุรัสพระราชา) มัสยิดอิมาม และพระราชวังอาลีคาปู ปัจจุบันได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก
ส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมศิลปะอันอุดมของดินแดนนี้ คือพรมอิสฟาฮานที่มีชื่อเสียงระดับโลก
พรมเปอร์เซียและอิสฟาฮาน
พรมเปอร์เซียเป็นชื่อเรียกรวมของพรมชั้นสูงที่ทอด้วยมือตามขนบดั้งเดิมในภูมิภาคต่าง ๆ ของอิหร่าน โดยทาบรีซ นาอิน กุม คาชาน และอิสฟาฮาน เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะ "ห้าแหล่งผลิตหลัก"
พรมอิสฟาฮานซึ่งพัฒนาขึ้นในโรงทอของเมือง มีเสน่ห์ที่การออกแบบอันประณีตและการทออย่างละเอียดที่ถ่ายทอดเส้นโค้งของดอกไม้และเถาไม้ได้อย่างละเอียดอ่อน มองจากระยะไกลจะเห็นองค์ประกอบที่เป็นระเบียบ และเมื่อเข้าไปใกล้จะได้ชื่นชมรายละเอียดอันประณีต
ประวัติศาสตร์
ในสมัยราชวงศ์ซาฟาวิดช่วงศตวรรษที่ 16-17 อิสฟาฮานเข้าสู่ยุคทองในฐานะศูนย์กลางศิลปะเปอร์เซีย โดยเฉพาะชาห์อับบาสที่ 1 ทรงมีความเข้าใจลึกซึ้งในศิลปะและสถาปัตยกรรม มีการก่อตั้งโรงทอหลวงภายใต้การอุปถัมภ์ของราชสำนัก และรวบรวมช่างทอพรมจำนวนมากจากเมืองและหมู่บ้านโดยรอบ ทำให้โรงทอในอิสฟาฮานผลิตพรมหรูหราสำหรับพระราชวงศ์และขุนนางจำนวนมาก และเกิดผลงานชั้นเยี่ยมมากมาย
อย่างไรก็ตาม ความรุ่งเรืองนี้อยู่ได้ไม่นาน ในปี 1722 เมืองอิสฟาฮานได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการรุกรานของชาวอัฟกัน โรงทอพรมที่สูญเสียการสนับสนุนจากราชสำนักต้องปิดตัวลงทั้งหมด และพร้อมกับการล่มสลายของราชวงศ์ซาฟาวิด อุตสาหกรรมพรมของอิสฟาฮานก็หยุดชะงักลงชั่วคราว
ต่อมา ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 เมื่ออุตสาหกรรมพรมเปอร์เซียเข้าสู่ช่วงฟื้นฟู การผลิตพรมในอิสฟาฮานก็กลับมาคึกคักอีกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 20 การผลิตพรมระดับสูงสุดได้รับการฟื้นฟูขึ้นด้วยฝีมือของช่างที่ย้ายมาจากคาชานและช่างฝีมือชั้นครูในท้องถิ่น
ในบรรดาช่างทอที่มีบทบาทในช่วงฟื้นฟูนี้ มีช่างผู้มีชื่อเสียงอย่างเซย์ลาฟีอันและคนอื่น ๆ ด้วยความทุ่มเทของพวกเขา พรมอิสฟาฮานจึงกลับมาเป็นที่จับตามองของทั่วโลกอีกครั้ง
ความหนาแน่นของปม (ความละเอียดของการทอ)
หนึ่งในลักษณะเด่นของพรมอิสฟาฮานคือความหนาแน่นของปมที่น่าทึ่ง บางผืนทอด้วยความหนาแน่น 500,000-1,000,000 ปมขึ้นไปต่อ 1 ตารางเมตร ความละเอียดนี้ถึงกับได้รับการกล่าวขานว่า "งามดั่งภาพวาด" เนื่องจากใน 1 ตร.ซม. มีการผูกปมหลายสิบปม จึงถ่ายทอดลวดลายได้ดีเยี่ยม พร้อมทั้งมีความทนทานและความพลิ้วนุ่ม
การผูกปมด้วยมือทีละปมเป็นงานที่ต้องใช้ความอดทนอย่างยิ่ง ตัวอย่างเช่น หากทอพรมที่มี 500,000 ปมต่อ 1 ตารางเมตร ด้วยอัตรา 1,000 ปมต่อวัน จะคำนวณได้ว่าต้องใช้เวลาประมาณ 500 วัน (ประมาณ 1 ปีครึ่ง) กว่าจะเสร็จ ทั้งนี้เป็นเพียงตัวอย่างการคำนวณอย่างง่าย ระยะเวลาการผลิตจริงแตกต่างกันมากตามจำนวนช่างทอ ลวดลาย และขั้นตอนการผลิต
จัตุรัสอิมาม
